Verbinden met een knuffel

Dit artikel verscheen eerder in Link050 Magazine van november 2025.

Normaal mag je kunst niet aanraken. Dat staat op de bordjes in het museum. Maar bij KnuffelKunst denken ze daar anders over. Daar gaat het juist om de aanraking. Hun grote, zachte knuffelpoppen zijn gemaakt om aan te raken, op te zitten en te omhelzen. Ze willen de onzichtbare muur tussen kunst en publiek afbreken met contact, verbinding en menselijkheid. Chris Top is een van de vrijwilligers bij Knuffelkunst. Hij vertelt hoe hij mensen samenbrengt.

Chris is nu ongeveer 5 jaar vrijwilliger bij KnuffelKunst. Hij kent Jarek, de oprichter, persoonlijk. Hij wilde een goede vriend ondersteunen en vrijwilligerswerk doen dat een goede balans vormde met zijn werk in de zorg.
Chris is dol op kunst in allerlei vormen. Hij maakt alle fotos en zet ze op de website. “Het stukje waar Jarek niet zo goed in is,” vertelt hij. “Dit heeft de zichtbaarheid van KnuffelKunst verbeterd.”

Chris wil knuffelKunst naar een hoger niveau tillen. “Afgelopen jaar stonden we op Noorderzon. Dat was een behoorlijke impuls. We hebben er 25 vrijwilligers bij gekregen.”
Die mensen pakken weer andere taken op. “Zij hebben andere kwaliteiten dan ik,” vertelt Chris. “Ze zijn bijvoorbeeld heel geduldig. Ik ben meer de springende vlo met de camera.”

Daarnaast doet Chris netwerkactiviteiten. Zo gaat gaat hij regelmatig naar bijeenkomsten van het Netwerk Informele Ondersteuning Groningen. Daar heeft hij mooie lijnen gelegd. “Veel organisaties willen hetzelfde,” legt hij uit. “Maar soms weet men niet van elkaars bestaan.”

Het zijn vaak hele kleine ontmoetingen, die niet persé meetbaar zijn

Kleine ontmoetingen
KnuffelKunst heeft drie grote poppen waarbij je op schoot kunt zitten. Die heten Oma Bep, Oom Ben en Oom Bas. Daarnaast zijn er knuffelklapstoelen waar gesprekskaartjes bij liggen.
Ze worden op verschillende locaties opgesteld.
“De poppen zijn een aanleiding om met elkaar in gesprek te komen,” legt Chris uit. “Het brengt mensen samen via een gedeelde interesse of vraag. Het zijn vaak hele kleine ontmoetingen, die niet persé meetbaar zijn.” Maar een oprecht gesprek is volgens Chris beter dan dossiers en ziektebeelden. “Wanneer maak je echt contact?” vraagt hij. “Mensen voelen het als het nep is. Dan blijven ze weg.”

Nee horen
Mensen reageren heel verschillend op de poppen. Voor mensen met weinig contacten bieden ze een mogelijkheid tot verbinding. “Sommigen moeten er niks van hebben,” vertelt Chris. “Die mensen hebben er een andere associatie bij. Een vrouw met een chronische ziekte kwam alleen voor het gesprek.” Maar het gaat om de ontmoeting. “Verbinding maken met andere mensen is het belangrijkste doel,” benadrukt Chris. “Nee horen is ook goed.”

Raakvlak met verbinding
Eerst was het zoeken naar geschikte locaties. Zo hebben de poppen op een burendag gestaan, maar daar waren ze niet op hun plek. “Er waren veel kinderen,” legt Chris uit, “die de poppen vooral zagen als speelgoed.” Dat is niet waar ze voor zijn bedoeld.
“Er moet altijd een raakvlak zijn met verbinding,” zegt Chris. “Met het bevorderen van sociale cohesie.” Bij organisaties als WIJ en ZINN en bij zorginstellingen komen de poppen wel tot hun recht.

Kunst en connectie
Chris heeft altijd vrijwilligerswerk gedaan. “Vroeger zat ik bij het Rode Kruis,” vertelt hij. “Ik ging elk jaar op vakantie met ouderen.” Toen hij een vaste baan kreeg werd het moeilijk dat vol te houden. “Een tijd lang deed ik minder vrijwilligerswerk, zeker toen mijn kinderen nog kleiner waren.” Nu ondersteunt hij op zijn eigen manier, door te doen waar hij goed in is en passie voor heeft.

Naast zijn werk voor KnuffelKunst werkt Chris met theatergroep ’t Verskil in Leeuwarden en ondersteunt hij andere artiesten door onder andere het maken van fotos tijdens optredens.
“Ik fotografeer ook in asielzoekerscentra,” wijdt hij uit. “Asielzoekers willen vaak niet herkenbaar in beeld. Ik laat ze elkaar op de foto zetten en dat print ik voor hen uit. Ik maak de fotos daar omheen. Zo ontstaat een wisselwerking.”

Behapbare balans
Chris heeft zijn passie gevonden in vrijwilligerswerk. “Ik krijg er zelf veel energie van,” vertelt hij. “Ik doe heel veel, maar op mijn stukje, in mijn eigen tijd. Zo blijft het behapbaar. Het vraagt wel een goede planning. Niet mijn beste kant, maar het gaat steeds beter.”
Daarnaast is het voor Chris belangrijk dat de taken goed aansluiten bij hem als persoon. “Ik moet geen dingen die niet bij mij passen,” legt hij uit. “Geen voorzitter zijn of coördinator.”
Chris heeft ooit vrijwilligerswerk gedaan bij de Special Olympics. “Ze lieten me een deur bewaken. Na drie dagen was ik er zat van. Ik dacht: ‘Hier kom ik niet tot mijn recht’.”

Breder perspectief
Volgens Chris heeft het doen van vrijwilligerswerk een aantal belangrijke voordelen. “Het leert je breder kijken naar de samenleving en de ander. Het haalt je uit je comfortzone. Juist daardoor geeft het ruimte om jezelf te ontwikkelen. Zonder dat breder perspectief is het makkelijk om iemand een stempel op te drukken. Het leert je open staan voor anderen.”